Kısa Pasta ve Hamur Tarihi

Bir şey kesindir ki, insanlar yiyecek olmadan yaşayamaz. Bugün temel ihtiyaç olarak gördüğümüz ekmeğin ilk kez bulunuşu aslında insanlık tarihine göreceli olarak yeni sayılır. Yazılı tarihin başlangıcı, ateş ve dolayısı ile ışık ve ısı üretiminin de başlangıcına rastlar. Bunu, beslenmek üzere kullanılabilecek farklı ot ve tohumların bulunuşu izler.

Isı, tahıllar ve sıcak taşlar yardımıyla tarihte ilk kez hamur ve ekmek benzeri yiyecekler üretilmiştir.

   Mısırlılarda buğday hasatı.

Kayıtlar M.Ö. 2600-2100 yıllarında Mısırlılar’ın Babillilerden öğrendikleri ekmeleri pişirdiklerini gösteriyor. Ramses’ in fırını çeşitli kekler ve ekmekler üretirdi. Bazıları çeşitli hayvan şekillerindeydi ve kurbanlık için kullanılırdı. Aşağıdaki resim M.Ö. 12. Yy da yaşayan III. Ramses’ in fırınını gösteriyor.

M.Ö. 450-385 ‘de Yunan bilgin Aristofanes turta ve tartların varlığını yazmıştır. Antik Yunanlıların ilkel un ve baldan yapılmış Donut şeklinde ve sıcak tüketilen “Dispyrus” ları vardı. Bu tatlı şu an tüketilen “Baba” tatlısının ilk versiyonu olabilir mi?

Yukarıdaki resim M.S. 1. Yy da Pompeiili bir fırının canlandırmasıdır. Hamur hazırlanması, fırın ve yiyecekler  gösteriliyor.

Ortaçağ Avrupa’sında Normanlar ekmekçilikte çavdar kullanmaya, hamurlarını da yorgan altında fermente etmeye başladı. İsveçliler una Ren Geyiği kanı, Fransızlar ise öküz kanı katmayı denedi. Yayvan ekmekler revaçtaydı, çünkü hem tabak işlevi görüyor, hem de lezzetle yenebiliyordu.

Ünlü ressam Rembrandt 1635 tarihinde pankek pişiren ustayı heyecanla bekleyen çocukları resmetmiştir.

Ülkemizde pastacılık ve fırıncılık tarihi adına yapılan pek fazla çalışma bulunmuyor. Fakat rahatlıkla söylenebilir ki, ülkemizde bu sanatın gelişmesi, yayılmasında Hemşinliler, Rum, Ermeni, Yahudi vatandaşlarımız ve Balkanlardan göçmen olarak gelen Makedon ve Yugoslavlar etkili olmuştur.

Resimde 1800 lerin sonlarında çarlık Rusyasında Hemşinliler tarafından kurulan İstanbul pastanesi.

Nitekim Nur Akın'ın "19. Yüzyılın İkinci Yarısında Galata ve Pera" adlı eserinde Beyoğlu'nun önemi şu şekilde açıklanmaktadır: "19. yüzyılın ikinci yarısında  Pera'nın pasta ve şekercileri de Avrupa'nın ünlü başkentlerindekilere eşdeğerdir. Buralarda her türlü pasta, şekerleme ve çikolata çeşitlerini bulmak mümkündür."

Hemşinlilerin Rusya’ da başlayan pastacılık yaşamları Rusya gurbetçiliğinin sona ermesi ile tüm Türkiye’ de ve diğer ülkelerde devam etmektedir.

1MM Tasarım Ofisi